.DcoY. ...تقــدیم مـیکند
ترجــمه و زیرنویس مــیلاد
با من در ارتباط باشید Zanganeh.Milad@GMail.com DcoYSubs.Blogfa.Com
10مارسِ سال 1996 مِلبورن - استرالیا
جایزه بزرگـــ ِاسترالیـا
همه فکر کردن که من مُردم
یه خراش هم روی بدنم نبود
کاملا هیچی
بالای پیست رو نگاه کردم و پرچمِ قرمز رو دیدم
... خوش شانس بودم مسابقه رو متوقف کردن
...و بعدش پرچم شروع دوباره ی مسابقه
ماشین های یدک کش هم اونجا بود
پس پیش خودت میگی برو سوارِ ماشین یدک کش شو
- پلاگِ گوش هم بده باشه
دستکش هم بده
و بعدش ، تا وقتی که پروفسور واتکینز
رو نبینی نمیتونی مسابقه بدی
سید کجاست؟ کسی میدونه سید کجاست؟ پروفسور سید واتکینز رئیس بخش امنیت و سلامت فرمول 1
مثل دیوونه ها به طرفش دویدم
:پیشش رفتم و اون گفت "میبینم که حالت خوبه"
همین الان دیدم که 300 متر منحرف شدی" " امروز چندمه؟
"گفتم:"دهمِ مارسه
: اون گفت " آره ، پس حالت خوبه. برو پشت فرمون "
هیچ شکی نیست که
چند سالِ قبل ممکن بود بمیرم
هممون میخوایم که یه چیز استثنایی ببینیم
یه چیز نفس گیر ، که فکر میکنیم خودمون از پسش بر نمیایم
ما میخوایم گلادیاتورها ، جنگجو ها رو ببینیم
و راستش دوست داریم یه کم هم نمایش ببینیم
اما نمیخوایم شاهد مرگ باشیم
عجب معجزه ای
واقعا باور نکردنیه
مارتین بِراندِل از ماشین میاد بیرون
و به نظر میرسه کاملا سالمه
باورنکردنیه که چطور تغییر میکنه
و ناگهان به شرایطی غیر قابل باور
برای مُردن به نامِ ورزش تبدیل میشه
چه کسی سریعترین است؟ بیایید و نمایش رو ببینید
جایزه بزرگ همانندِ المپیکِ اتومبیلرانی است
و همه ی اتومبیل ها به رنگ کشورهای خود هستند
آبی برای فرانسه سبز برای بریتانیا
قرمز برای ایتالیا و سفید برای آلمانی ها
تا زمانی که مرسدس دیگر اتومبیلهایش را رنگ نکرد بین سال های 34-39 و 54-55 ماشینهای مرسدس فقط نقره ای بودن
مایکل شوماخر برنده میشه
و موفق ترینِ راننده ی جایزه بزرگِ تمام دوران میشه
اتومبیل های نقره ای که همچون تکبرِ هیتلرِ آلمانی هستند
آلفارومئو برنده میشه با رانندگیه نووِلاری ـه افسانه ای
چه شور و حسی برای فرناندو آلونزو
اون برنده ی جایزه بزرگِ ایتالیا در پیست مونزا میشه
همزمان با برگذاری مسابقه در پیست سیلوِر اِستون
فرانسوی ها از تصمیم خود برای جستجوی
سریعترین فرد در دورِ جدید مسابقات فرمول 1 پرده برداری کردند
اِنزو فِراری تحت تاثیر موجِ جدیدِ
راننده های بریتانیایی قرار نگرفت
فرمانده، طراحان مستقلِ جدید را با اصططلاح
"گاراژیست" به معنی مردان ناتوان در ساخت موتور نامگذاری کرد
فَنجیو در بونِس آرِز در مقابل
اِستِرلینگ موس ،راننده ی دومِ و سریعترِ تیم خود
که با اتومبیل کوپر رانندگی میکرد ، مغلوب شد
چه مردان شجاعی
که خود و اتومبیل هایشان
را تا آخرین حد پیش میبرند اما این فرمول 1 است
فرمول 1 در ایام گذشته ای متولد شد که
اسطوره های بچه ها در آسمان فرمانروایی میکردند
وقتی که در دوران بچگی هستی ، میخوای راننده فرمول 1 بشی
میخوای فضانورد بشی نایجل مَنسل - قهرمان جهان در سال 1992
میخوای که خلبانِ جنگنده بشی
بعد از جنگ جهانی دوم
طبیعتا این طرز تفکر که کاری شجاعانه
در یه وسیله نقلیه انجام بدی
ادامه یافت و فرمول 1 رو شکل داد
وقتی که عکس ها و فیلم های اون دوران رو میبینی
شهامت و وقار اون راننده ها حیرت آوره
من توی اون دوران بزرگ شدم
پدرم قهرمان جهانِ سال 1962 بود و البته من هم بودم
همه ی راننده های اون دوران این اصالت رو داشتند دِیمون هیل - قهرمان جهان سالِ 1996
این قانون برای همشون بود
مطمئنا برای افرادی که قبل از من بودن احترام قائلم
بعضیاشون هم دوره خودم بودن
یه بار یکیشونو ملاقات کردم که احتمالا از نظرِ من
بزرگترین راننده ی جایزه بزرگه جان واتسون - راننده ی فرمول یک در سال های 1973 الی 1985
و البته این نظرِ افرادی مثل مایکل شوماخر و آیرتون سِنا هم هست
فنجیو فنجیو
خوان مانوئل فنجیو
قهرمان جهانِ 5 دوره ی فرمول 1
اولین نامِ بزرگ در فرمول 1
ممکنه بهترین راننده ی تمام دوران باشه
فنجیو برنده ی 5 عنوان جهانی شد
رکوردی که تا 40 سال پا برجا بود
و فقط مایکل شوماخر از این رکورد پیشی گرفت
وقتی با اون اتومبیل هایی که فنجیو
مجبور بود باهاشون مسابقه بده رانندگی میکنی
بدجوری ترسناکه مایک شوماخر - دارای 7 عنوانِ قهرمانی جهان
باید خودتو پشت فرمون نگه داری
از کمربند ایمنی خبری نیست امرسون فیتیپلدی - دارنده 2 عنوان قهرمانی جهان
...کلاه ایمنی ، فقط شبیه یه کلاهه سادست
عینک خلبانی ... و دیگه فقط باید شجاع باشی
...مشهورترین راننده در خطرناکترین دورانِ فرمول یک
جونِ سالم به در برد
در سال 1958 که فنجیو بازنشسته شد فرمول 1 تغییراتی به خود دید
هیئت نظارت بر ورزش که در پاریس بود اعلام کرد که فرمول یک
در هر فصل باید دو جام قهرمانی اهدا کنه
یک عنوان برای سریعترین راننده
و دیگری برای سازنده ی سریعترین ماشین
ببینید این یک انقلاب بود
هر تیم باید موتور های ماشین
شاسی و تکنولوژی رو به آخرین حد ممکن میرسوند ماریو آندرتی - قهرمان جهان در سال 1978
در این رقابتِ جدید
بریتانیا رقابت با قدرت های پیرِ قاره ای رو شروع کرد
همه ی تیم های انگلیسی از نظرِ فراری
یا تیم های دیگه در حد اصطلاح " گاراژیست " بودن جان برنارد - طراح ماشین های فرمول 1
یک مردِ انگلیسی گامی جهت پیشرفت
در مسابقات اتومبیلرانی و کل جهان اتومبیل به جلو برداشت
من مسابقه میدم چونکه اساسا اینکارو دوست دارم
حس رقابت جوییشو دوست دارم
از رفاقت هاش خوشم میاد کولین چپمن - مالکِ تیم لوتوس
و همچنین از ریزش تکنولوژیه در اون خوشم میاد
کولین چپمن شخصیت بی نظیری بود
اگرچه برخی اوقات کمی هم شوالیه بود جان سرتیز - قهرمان جهان در سال 1964
در این مورد چیزی نمیدونم
کولین چپمن مهندسی بود که خلبانی رو فرا گرفت
موسس شرکتی که ماشین های اسپورتِ سبک وزن رو برای عموم میساخت
"و همینطور برای جایزه بزرگ با اسم " لوتوس
اون روزها لوتوس یه ماشین مسابقه ایه تمام عیار بود
پدرم همیشه میگفت
مهندسیه خوب یعنی اینکه چیزی رو در آخرین حد خوش طراحی کنی کلایو چپمن - فرزندِ کولین
کولین یکه تازِ تمام دوران بود
اون یه نابغه بود
مالکِ از اون دست تیم هایی بود که آدم میخواد براش رانندگی کنه
در سال 1963 چپمن سریعترین ماشین
در فرمول 1 رو طراحی و ساخت
و سریعترین مرد رو پشت فرمونِ لوتوس داشت
جـــــیم کلارک
جیم کلارک بهترین راننده ای بود
که تا حالا باهاش مسابقه دادم سر جکی استوارت - دارنده ی 3 عنوان قهرمانی جهان
تمام ماهیت این ورزش این بود که تا جایی که میتونی
در آخرین حد ممکن رانندگی کنی
و جیمی طوری رانندگی میکرد که انگار
تا حالا به آخرین حد ممکن نرسیده
هیچوقت نا منظم رانندگی نمیکرد هیچوقت تماشایی نبود
یه طرز دیدنی ای سریع بود ولی در یه سبکی که تماشایی نبود
خیلی نرم و آروم و با کنترل بالایی رانندگی میکرد
بیش از هر راننده ی قبل از خودش
برنده ی مسابقات فرمول 1 شده بود
فقط یکبار در طول حرفه ی رانندگیش دوم شد
یه پسر روستایی بود
یه کشاورز از مرز های اسکاتلند بود
تقریبا آروم و مظلوم بود
اغلب اوقات دوست دارم به اینجا بگردم
اینجا اومدن آرامش زیادی میده
و خیلی هم با مسابقه دادن فرق میکنه
کلارک به همراه قهرمان دیگه ای
یعنی گراهام هیل،در فرمول 1
به پیش میتاختند
همه با هم خیلی صمیمی بودن
جیم کلارک به منزل ما میومد
و من کولین چپمن رو مثل پدرم می شناختم
!صداشون و سبیل هاشون مثل هم بود
کولین به شدت برونگرا و مسئولیت پذیر بود
خیلی خوش میگذشت وقتی باهاش بودی
اما واقعا از لحاظ شخصیتی با جیمی فرق داشت
جیمی آرومتر بود اما مثل دو تا برادر بودن
وقتی با هم بودن مثل مردانی که برای سرعت خلق شدن
تا آخرین ممکن مسابقه میدادن
اونا چهار بار قهرمان جهان شدن
و 5 بار برنده ی جایزه بزرگِ بریتانیا
اما با همه ی این موفقیت ها
موفق به عبور از پرچمِ شطرنجیه
مشهور ترین پیست اتومبیلرانی نشدن
ماشین های سریع و افرادِ شجاع از سراسر جهان
از سال 1929 در این خیابان ها مسابقه دادند
پیست موناکو وحشتناکه
ادم باورش نمیشه که
توی موناکو مسابقه برگزار کتی
توی دوره های اول
همش باید سرت رو بالا نگه داری تا ببینی کجا میری
چون اطرافت فقط گاردریل هست و به سختی میشه چیزی دید
چند میلی متر با موانع فاصله داری
وقتی یه دور پیست رو میزنی به خودت افتخار میکنی
و همیشه پیش خودت فکر میکنی دوباره میتونی انجامش بدی
یا با حصار کناری تصادف میکنی
جنبه ی خطر داشتن این پیست
یکی از اون بخش هایی که ما رو مجاب به رانندگی میکنه
یه چیزیه که ما عاشقشیم
یک مرد استاد این خیابان ها شد
هیچ راننده ی دیگه ای توی تاریخ مثل اون نیست
موناکو مکانِ ویژه ای برای سِنا بود
توی جهان بهترین بود
تمرکزش روی یک دور به خصوص،اصلا با عقل جور در نمیاد
ایرتون سنا دور زمانگیریِ تعیین خط 6مِــی 1989
آیرتون سنا شش بار برنده ی موناکو شد
یکبار پیشتر از مرد جسوری که سبیل داشت
گراهام هیل در سال 1966 به موناکو اومد
تا از سومین پیروزی پی در پی خودش دفاع کنه
مسابقه ی بزرگ و بی نظیری برای تماشاست
اگه کسی بخواد یک مسابقه ی جایزه بزرگ رو ببینه، این یکی از اوناست
جای خوبیه
اومدن به موناکو و صحبت کردن با مرد ها
هدر دادنِ وقته پس لطفا منو ببخشید
اون موقع زمانی بود که اتومبیلرانی خطرناک بود
!و سکس امنیت داشت
هنوزم امروز چیزی که فرمول 1 رو تعریف میکنه
مفهوم اعتبار و شخصیته
این خودش به رویداده سلطان ها میخوان که اونجا باشن
به نظرِ من ، دیدن یه آدمِ ماهر هنگام کارش هیجان انگیزه
به محض اینکه گراهام هیل رو میبینی،مجذوبش میشی
نگاه کردن گراهام هیل، من رو به مسابقه و کاری که این مردها
انجام میدن علاقمندتر میکنه
در اون روز ها فدرتمندترین رقیبانِ هیل
جزو نزدیکترین دوستانش بودن
صمیمیت اون موقع باور نکردنی بود
از راننده های مسابقه تا مکانیک ها
تا همسر های رانند ها و دوست دخترها
رفاقت ها خیلی عمیق بود
با همدیگه به تعطیلات میرفتیم
با هم زندگی میکردیم با هم مسافرت میکردیم
واقعا احساس میکردیم بخشی از یه خانواده ایم
که داره بزرگتر میشه
اتومبیلرانی هم فقط بخشی از این خانواده بود
راننده ها اتحادیه ای صنفی تشکیل دادن
انجمن راننده های گِرند پریکس انجمن راننده های جایزه بزرگ
طولی نکشید که زنان هم باشگاه داگ هاس رو تشکیل دادن کلوپ سگ دونی
خب راستش باشگاه سگ دونی
جایی که من کنار خانوم ها و دوست دخترهای راننده ها بزرگ شدم
الان بهشون چی میگن؟ فکر کنم میگن بذله گو ها
بِتی بِرابهام یه شب سر میز شام بلند شد
و گفت : جک اینجاست
و همه متوجه منظورش شدن تقریبا همه حس مشترکی داشتن
اون ها همیشه در حال سر و کله زدن با موتور ها
یا یه همچین چیزایی بودن
و تقریبا توجهی به ما نمیکردن
راستش اون تمام شب رو میرفت روی ماشینش کار میکرد
و بعدش بعد از 2 دور توی پیست ماشین خراب میشد
باید عاشق این مرد باشی
تا بتونی همسر خوبی برای یه راننده مسابقه بشی
خانم ها به هر دور امتیاز میدادن
و همینطوری جایگاه راننده ها رو مشخص میکردن
چونکه چیزی به اسم وقت نگه دار ،که رسمی باشه نبود
از تموم چیزهایی که اون موقع بود
همین یه ذره خاطرات رمانتیک برامون مونده
برای خودمون یه تیم شده بودیم
طی شش ماه مُداوم شهر به شهر
و کشور به کشور با کاروان در حال حرکت بودن
حتی معروفترین راننده ها
در تعطیلات آخر هفته در سِری پایینتر
یعنی فرمول 2 مسابقه میدادن
تا با گروه خانوادگیشون بزنن به جاده
من در فرمول 2 کنار بروس مکلارن
یواخن رینت،جکی استوارت و جیمی کلارک
و تمام راننده های خوب اون دوره رانندگی کردم
ترسناکترین لحظه ی زندگیم وقتی بود که اونا ترمز میکردن
حوالی نزدیکترین نقطه یه پیچ که در اونجا ازشون جلو میزدم
یه نقطه ای هست که وقتی به کنارش میرسی
فکر میکنی که دیگه نباید فراتر از اون بری
و فقط با اتکا به شانس میری جلو
مسئله اینکه وقتی تا آخرین حد ممکن پیش میری
نمیتونی در مقابلش مقاومت کنی و وقتی هم که از پسش بر میای
دلت میخواد که دوباره نجامش بدی
جوان جذاب ایتالیایی لورِنزو بالدینی
که برای فراری مسابقه میداد
طی تصادفی در جایزه بزرگ سال 1967 که منجر به آتش گرفتن ماشین شد، از دنیا رفت
این تازه شروعش بود
وقتی که روندِ تکامل اتومبیل ها
از استاندارد های پیست های مسابقه سبقت گرفت
بذر های قیامِ رتبه های راننده ها
پاشیده شده بود
درست یک ماه قبل از تصادفِ باندینی
فدراسیون بین المللی فرمول 1 قوانین ورودی رو تغییر داد
اندازه موتور ها دوبرابر شد
و قدرت هم بیش از دو برابر شد
تقریبا داشتن توی پیست هایی مسابقه میدادن
که قبل از جنگ جهانی ساخته شده بودن
پیست ها تغییری نکرده بودن
امکانات پزشکی تغییری نکرده بود
سیستم مارشال ها هم تغییری نداشت مسئولین و کارکنان پیست
و به یکباره تقریبا ماشین ها دو برابر سرعت گرفتن
در همان سال کولین چپمن
کمپانیِ بزرگِ فورد رو
برای تاسیس کارگاهی برای
ساخت طرح خودش که حتی سبک تر هم باشه متقاعد کرد
اون قراردادی با گراهام هیل برای رانندگی در تیم لوتوس امضا کرد
در کنار رقیب دیرینه ی خود ، جیم کلارک
مردِ شماره یک در اتومبیلرانی
شروع به فروش فضاهایی خالیه روی ماشین های مسابقه اش کرد
همانند تابلوهای تبلیغاتیِ در حالِ حرکت
اسپانسر ها یعنی پول
پول یعنی ساختن ماشین های بهتر
اون ماشین رو به هر رنگی که میخواستی رنگ میکرد
هر چقدر بیشتر اینکارو میکرد منابع و پول بیشتری برای تحقق ایده هاش به در میاورد
برای 23 راننده ی توی خط شروع مسابقه
داشتنِ اسپانسر یعنی خودنمایی
خیلی زود قهرمان هر پسر بچه ای، یه راننده ی مسابقه بود
اولین قهرمان واقعیه من
بدون شک ، جیم کلارک بود
برای من ، جیم کلارک اون آدمی بود که دوست داشتم باشم
یکی از اولین رانندگی های جیم کلارک
توی ماشین با رنگ قرمز و طلایی "و نشان شرکت تنباکوی " برگ طلایی
در آلمان بود
یه مسابقه ی فرمول 2 بود
سال 1968 در هاکِینهام
ماهِ آوریل بود و منم روی خط شروع مسابقه بودم
خانم ها وآقایان ، باید به کمال تاسف به استحضارتون برسونم که ، جیم کلارک
در مسیر مستقیمِ پیست دچار حادثه ای مهلک شده است
وقتی اون اتفاق افتاد، تموم جهان متوقف شد
آدم وقتی که سنش پایین باشه اون شرایط رو درک نمیکنه
اما من خاطرم هست که وقتی جیم کلارک کشته شد داشتم تلویزیون نگاه میکردم
همانطور که احتمالا شنیده اید
دیروز جیم کلارک راننده ی مسابقه جیم کلارک
در آلمان کشته شد
فکر می کنم یکی از دوستانت بود
بله ، یکی از دوستان خوبِ من بود ، پیتر
و فکر میکنم که راستش واقعا متاسف شدم
و هر کسی در جریان اتومبیلرانی باشه
در تمام گوشه و کنار جهان همه خیلی نارحت شدن
راننده ی خیلی خوبی بود؟ درست میگم؟
آره، فکر کنم یکی از بزرگترین راننده ها
شاید ، شاید بهترین راننده ی حال حاضر
به نظر کولین کم باد بودن تایر ها دلیلش بود
گراهام واقعا و واقعا نابود شد
تا حالا اینقدر آروم نبود
این در اتومبیلرانی مصیبته
وقتی با راننده ای صمیمی هستی
و بعدش یه تصادف ...مسلما
به شدت آدم رو جریحه دار میکنه
باید بگم که اون بهترین دوستم بود
بهترین دوستی که تا حالا داشتم
حفاظی در کار نبود
ماشین با تمام سرعت به درخت ها خورده بود
همیشه به همسرم توضیح میدادم
تا جایی که انصافا مراقب باشی
کاملا مسابقه امنه
ناگهان متوجه شدیم که اگه جیمی مرده
خدایا هر کسی میتونه کشته بشه
در تمام سال 1968، راننده ای داشتیم که مرده بود
هر ماه در همون روز آخر هفته ی تصادف جیم کلارک
برای 4 ماهِ پیاپی
و وقتی در هفته ی 5 اُم مسابقه میدادیم
در شرایطی که هرگز نباید اجازه ی مسابقه داده میشد
نمیشد 60 متریه جلو رو دید
بخاطر مِه و بارون شدید
و اولین سوالی که
بعد از پیاده شدن از ماشین پرسیدم این بود "همه حالشون خوبه؟"
اگه با فیا یا مسئولان مسابقات صحبت کنی Fia فدراسیون بین المللی فرمول 1
و بهشون بگی که "این واقعا خیلی خطرناکه"
در جواب میگن "خیلی خب ، اگه فکر میکنی اتومبیلرانی خطرناکه"
"یکم سرعتتو کم کن،باسرعت رانندگی نکن "کاملا به خودت بستگی داره
اونها چشم هاشون رو به روی واقعیت بستن
راننده ها رو نمیشناسن
همسر های رانند ه ها رو
پدر ها و مادر هاشون رو نمیشناسن
اون روز ها به خودم میگفتم
اگه توی دنیا به یک جایگاهی و با هر قدرتی که باشه برسم
در این مورد یه کاری انجام میدم
یک ماه پس از مراسم خاکسپاری کلارک
گراهام هیل پشت فرمون لوتوس برگشت
و جایزه بزرگ اسپانیا رو از آنِ خود کرد
کاری که پدرم با لوتوس انجام داد
این بود که تیم رو دوباره جلا داد
اجازه نداد این این فاجعه ، همه چیز رو کاملا نابود کنه
در سال 1968 گراهام هیل به پیش میرفت
و دوباره برنده ی عنوان قهرمانی جهان شد
و درست در همون لحظه متوجه میشی که این یه دنیای دیگست
رانند ه ها فقط به کارشون ادامه میدن
بعضی ها اصلا به خطر اهمیت نمیدن
به سمت پیچ ویالونه حالا سرعتشون 298 کیلومتر در ساعته
چهار ماشین کنار همن
و به سمت پیچ پارابولیکا میرن
آیا استوارت میتونه توی دور آخر جایگاهشو حفظ کنه؟
یه نفر داره نزدیک اون رینت ـه که میخواد سبقت بگیره
جاش رینت توی پیچ پارابولیکا جلو میفته
پیچ آخره پیست و در دورِ آخر
و در شرفِ پیروزیه بدون شک
تموم ... تموم شد همشون به موازات همن
تقریبا همه با هم از خط پایان گذشتن این جکی استوارت ـه
رینت ، بلتویزی و مکلارن
!هیچ کس تا حالا در اتومبیلرانی چنین پایانی رو ندیده
من مسابقه رو تقریبا با این فاصله از یواخن رینت برُدم
و جمعیت حاضر کاملا دیوونه شده بودن
ناگهان به طرف ما سرازیر شدن
و پلیس سعی میکرد که اونا رو عقب نگه داره
آخرش خودمونو توی توالت حبس کردیم
و بازهم از بیرون صدای کوبیدن به در میومد که میخواستن داخل بشن
علاقمند و مشتاق تر از تماشاچی های
ایتالیایی وجود نداره
واقعا با شور و اشتیاق پیگیر اتومبیلرانی هستن
ایتالیایی ها خیلی سر زنده و مشتاق هستن
و از دید اونها پیست مونزا
مسلما پایتخت جهانه
یکی از راننده های فراریه محبوبشون پیشتازه
و یکی دیگه در جایگاهِ دومه
تمام تیفوزیه اطراف من در حال منفجر شدنه در زبان ابتالیایی تیفوزی یعنی گروهی از تماشاچی ها
پرچم های فراری در اهتزاز هستن
تمام اسب های فراری در جریانن
و مایکل شوماخر در ایتالیا پیروز میشه
از سال 1929
هوادارانِ فِراری به مونزا میومدن
تیفوزی
دهها هزار نفر که
تشویق میکردن
دعا میکردن
اشک میریختن
برای یک آلمانی
یا برای مردی از آفریقای جنوبی
یا یک انگلیسی
ایتالیایی ها به طرفم هجوم آوردن
و منو به هوا انداختن و تا جایگاه
به دوش گرفتن باور نکردنی بود
در سال های اول کاریم با خودم کلنجار میرفتم
تا بفهمم که فراری یعنی چی
آره خب ، درسته یه ماشین مسابقست
آره ، خیلی خب خیلی هم خوبه
اما در مورد تاریخش چیزی نمیدونستم
اِنزو فراری ال کامِنداتوره شوالیه ی فرمانده در زبان ایتالیایی
یک خاندان را بنا نهاد
در دو دهه ی اولِ فرمول 1
موتور های پرقدرتِ فراری 6 عنوان قهرمانی تحویل او دادن
همینطور ، فراری 6 راننده را از دست داد
از نـظر من ، مهمترین پیروزی همانیست که پیش رویمان است
در سال 1969 فراری
همانندِ تیم های دیگرِ در فرمول 1
به دنبال چَپمن و لوتوس وارد دنیای جدیدی از رقابت شد
ناگهان ، متوجه شدیم داریم هواپیما میرونیم
اومدن باله ها در فرمول 1 تغییر بزرگی بود
آیرودینامیک ایجاد شده چسبندگی بیشتری به چرخ ها میداد
در پیچ سرعت بیشتری رو برای ماشین فراهم میساخت
البته اصطکاکِ باله ها
سرعت رو در مسیر مستقیم کم میکرد
اما در پیچ های تیز سرعت بالا میرفت
مسلمه که وقتی سرعت پیچیدن رو زیاد میکنی
شرایط خطرناکتر میشه
این تحولی در ورزش بود
نمیتونی جلوی پیشرفت رو بگیری
اولین تیمی که از آیرودینامیک
استفاده کرد ، لوتوس بود
خاطرم هست که کولین چپمن
ساعت 4 صبح از راه رسید ...و یکدفعه رویای
باله های بزرگ رو عملی کرد
در اسپانیا، و در دومین مسابقات جایزه بزرگِ فصلِ سال 1969
چپمن به مکانیک های خودش فرمان داد که باله ها رو پهن تر کنند
اینکار رو در صبح روز مسابقه و برای مدافع قهرمانی
گراهام هیل انجام داد
و همچنین راننده ی جدیدش
یک ستاره ی آلمانیِ فرمول 2 یواخن رینت
توی جایگاه که بودیم ،میشد
خم شدن باله ها رو دید
اول گراهام منحرف شد
یکی از بچه های تیم سعی کرد که به یواخن علامت بده
باله های ماشینِ رینت هم در همون پیچی که گراهام منحرف شد،متلاشی شد
هیل آسیبی ندید
و سپس با تمام وجود تلاش کرد که هم تیمیه جوانش رو
از لاشه های ماشین بیرون بکشه
رینت دچار شکستگی بینی و فَک شد
و اعتقاد مردی که سازنده ی ماشین بود را در هم شکست
اگه جیم کلارک برای کولین چپمن همانندِ برادر بود
یواخن رینت مثل پسر نازک نارنجی اش بود
یواخن یکم فراز و نشیب با پیرمرد داشت
باله ها جایگاهی در اتومبیلرانی ندارند فرمول 1 موضوعی جِدیست ، نمایش هاترود نیست یواخن رینت،سال 1969 --
وقتی فقط 15 ماه سن داشت ، یتیم شد
در سن 18 سالگی ارث خانواده اش را به دست آورد
و شروع به خریدن ماشین های مسابقه ای کرد
در سن 25 سالگی با یک مدل لباس نینا لینکُلن
دخترِ یه راننده ی دیگر ازدواج کرد
یواخن رُک بود
توی شرایط مختلف خیلی مسمم عکس العمل نشون میداد
همیشه رسیدن به خطِ پایان بدون خرابی و !جدا نشدن قطعات ماشین از هم شانسیه
یک یا دو بار پیش اومد که
رینت واقعا نمیخواست یا یک یا دو ماشین رانندگی کنه
چونکه احساس میکرد طرحی ماشین ها ایمن نیستند
وقتی که راننده ها جوونن
با هر چیزی که بهشون بدی رانندگی میکنن
یواخن رینت کاملا متفاوت بود
یه بار یادم میاد که
روی کلاه ایمنیش علامت دلار کشیده بود
دنبال یکی میگشت که قراردادش رو از تیم بخره
یواخن مدیر برنامه های مرموزی
بنامِ اِکِلستون داشت
رینت و برنی همیشه ورق بازی میکردن
و برنی یه جورایی زندگی غیر قابل پیش بینی
و مثل تاجر رو داشت
برنی میتونست با کولین چپمن کنار بیاد
معمولا مردم پیش کولین میرن
و کم و بیش رو دست یا زانو هاشون میفتن
چپمن میخواست که یواخن رانندگی کنه
و یواخن نمیخواست رانندگی کنه
فکر میکرد ایمن نیست
سر اون موضوع جر و بحث هایی با هم داشتن
این ماشینا خیلی سبکن
و احتمالا ایمن نیستن
مطمئنا سریعتر میرفتن
در سال 1970
چپمن از لوتوسِ با ظاهر جدید
برای راننده ی جوانِ مُصر، پرده برداری کرد
و این فرمول 1 را وارد عصر جدیدی کرد
...ترکیب مثلث شکل ماشین ، خنک کننده های کناری
به شدت پیشرفته شده بود ...و به طرز خارق العاده ای
آسیب پذیر و شکننده
ماشین در جلسه های هنگام مسابقه
پشت کامیون ها در حال ساخت بود
خیلی از چیزهاش خراب شد
فقط مشکل ایمنی مطرح نبود
بیاین از گفتن حقیقت طفره نریم
قانونِ اول در بین سازنده ها اینکه
سریع باشه
مورد اول سریع رفتنه
در طی یک ماه در مسابقات فصلِ 1970
رینت از تصمیمش برگشت
و غرشِ لوتوسِ جدید چپمن رو
به داخل کتاب های تاریخ روانه کرد
راستش ،یواخن رینت و من سریعترین
رانند های اون موقع بودیم
من سال 1970 بارها فقط پشت ماشین رینت رو میتونستم ببینم
تیم رینت تقریبا
با دو برابر امتیاز نسبت به تیم مکانِ دوم
به پیست مونزا اومدن
یعنی جک برابهام
توی دور های تمرینی معمولا، باله ها رو جدا میکردیم
تموم اینکار برای افزایش سرعت در مسیر مستقیم بود
توی پیست مونزا مسیر مستقیم بیشتری هست
75درصدِ راننده ها باله ها رو جدا میکردند
وقتی باله ها از ماشین جدا شدن ماشین برای من
کاملا غیرقابل روندن شده بود
این اولین باری بود که من توی ماشین مسابقه
واقعا ترسیده بودم
یواخن احساس میکرد تنها راهی که میتونه واقعا سریع بره
اینکه از شرِ باله ها خلاص بشه
و یه جورایی منطقی هم بود
اما لوتوسِ 72 تا حالا بدون باله مسابقه نداده بود
من به سمتِ همسرش نینا دویدم
که بهش بگم چه اتفاقی افتاده
اما خودمم نمیدونستم وضعیت یواخن چطوره
ولی خب مسلمه که نمیخواستم نگرانش کنم
برنی و من به سمتِ پیچِ پارابولیکا دویدیم
تا ببینیم چی شده
ولی یواخن رو برده بودن
همیشه به خاطرت میمونه
که تو آخرین فردی بودی که باهاش صحبت کرده
توی ذهنت دنبال کاری میگردی که اشتباه انجامش دادی
اما یواخن گفت "باله ها رو جدا کنین"گفتش "بدون شک"
اگه میتونستی یه آرزو بکنی، چه آرزویی میکردی؟
تو از مسابقه دادن دست بکشی
یکی از اولین مرد هایی
که در ملاء عام ایمنی ورزش خودش رو زیر سوال بُرد
در سن 28 سالگی،سکوت کرد
دو ماه بعد
به همسرِ بیوه ی او عنوان قهرمانی جهان داده شد
تنها عنوانی در فرمول 1 که پس از مرگ به کسی اهدا شد
درسی که از سانحه ی یواخن رینت گرفتیم
این بود که اگه مراقبت های پزشکی ساده بود
رینت نجات پیدا میکرد
انجمن رانندگانِ جایزه بزرگ
واقعا یه وسیله ی نقلیه ی بزرگ
با تمام تجهیزات داشت
مردم نباید رینت رو توی اون ماشین میذاشتن
به یه بیمارستان اشتباه بردنش
تا وقتی که به بیمارستان اصلی ببرنش تموم کرد
یواخن رینت سومین ستاره ی فرمول 1 بود
که در اون فصلِ مسابقات کشته شد
بروس مکلارن در پیستِ گود وود کشته شد
19روز بــعد
پیرس کارج در جایزه بزرگِ هلــند کشته شد
اون دوره ، زمان فاجعه باری بود
چونکه تعدادی از سمبل های ورزشمون رو از دست داده بودیم
اون یه تصادف کرد
تموم دنیا همین رو میدونن
فقط یه تصادف کرد و از دنیا رفت
و واقعا کسی به قبلش نگاه نمیکنه
که چرا تصادف رخ داد
و شاید کسی میتونست کاری کنه که این اتفاق نیفته
همیشه برای ما اتفاقِ نارحت کننده ای هست که
بگیم : میدونی چیه؟ میتونیم بهتر عمل کنیم
ما داریم بیشتر و بیشتر این ماشینها رو میشناسیم
قادریم کاری کنیم که سریعتر برن
چرا نمیتونیم از همین دانش برای ایمن تر کردنشون، استفاده کنیم؟
یه موضوع مشابه بین مسابقات فرمول 1
و فضا وجود داره
وقتی بچه بودم تموم ماموریت های مربوط به کره ی ماه رو ، دنبال میکردم
پنج ... چهار ... ســه
دو ... یــک ... ،مرحله ی احتراق
پرتاب بلند شد
در همون موقع بود که
انسان رو با موشک ها به ماه فرستادن
با خودشون داخل ماشین آتش حمل میکردند
اونها با یه چیز دیگه ای رانندگی میکردند
رفتن به دنیای جدید، خارج از مرز ها
در مورد زندگی و مرگ هم همچنین
و فرمول 1 هم همینطوره
شما دیگه میدونستین وقتی فصل جدید شروع میشه
ممکنه یک یا دو تا از اسطوره های شما کشته بشن
کیون وِگیر یکی از پسر های بی شمارِ سراسرِ جهان بود
که در یکی از سخت ترین دهه ها
شیفته ی فرمول 1 شده بود
وقتی اولین مسابقه رو دید فقط 11 سال سن داشت
جایزه بزرگِ هلند در زنوُرت
با قطار رفتیم
بعدش آدم میره در تپه ای از شن
هیچ چیزی سازمان دهی نشده ... نه خبر از تابلویی چیزی هیچی نیست
حتی میشه بین اون تپه های ماسه ای گم شد
و بعدِ نیم ساعت پیست رو پیدا میکنی
در اوایل دهه 70 میلادی فرمول 1
یکم شبیه سیرک بود
میری به جایزه بزرگ
و تا وقتی که ماشین های برای دور تمرینی بیرون نیومدن
شما اصلا نمیدونین که کی پشته فرمونه
هر تیم با شرکت های خصوصی
در پیست های مختلف قرار داد میبست
در واقع برگذارکنند های مسابقات مبلغی رو به رسانه ها میدادن
تا جایزه بزرگ رو پخش کنند
در اون روز ها تجارتِ فرمول 1 خیلی خیلی بی قاعده و غیر رسمی بود
حتی به عنوان یه طرفدار خیلی راحت میتونستی بری
جایگاهی که ماشین ها پارک بودن و قهرمانهات هم همونجا بودن
جکی ایکس اسطوره ی من بود اسم عجیبی داشت
جکی ایکسِ بلژیکی با چهره ای همانندِ نوجوان ها
در سال 1970 عضو تیم فراری بود
راننده ای بود که میتونست در کورسِ قهرمانی
به یواخن رینت برسه
در حقیقت ، ایکس به شدت به چهارمین
تلفاتِ فصل نزدیک بود
سوخته شدن یکی از دردناکترین اتفاقاته ممکنه
میتونه جاییت بشکنه یا از این دست اتفاقات
اما سوختگی واقعا ... به شدت وحشتناکه
هیچ وقت فکر نمیکنم برای من اتفاق بیفته
برای من اتفاق نمیفته
همیشه فکر میکنی که برای راننده ی دیگه
اتفاق میفته ، نه خودت
هیچوقت برای من پیش نمیاد
خیلی از راننده ها معتقدن
همیشه کسِ دیگه ای تصادف میکنه
هیچوقت برای خودشون پیش نمیاد
اما بدیهیه که همیشه روی خط خیلی باریک
بین نجات یافتن و حتی فاجعه
یا مسلما مرگ قرار داری
جکی استوارت تصادف فجیحی در پیستِ اِسپا کرد
توی ماشینش که سر وته بود گیر افتاده بود
و سر تا پاش از سوخت ماشین خیس شده بود
ترسِ بزرگِ اون روز ها آتش بود
اون ماشین ها همشون مثل یه بمبِ در حالِ حرکت بودن
چونکه توی تصادف
سوخت همه جا پخش میشه و باعث آتش سوزی میشه
اون زمانی که جکی تصادف کرد کسی کمربند ایمنی نمیبست
به این خاطر اینکارو ترجیح میدادن اگه با جایی برخورد کردن
بتونن از ماشین خودشون رو ازاد کنن
این دلیلی بر اینه که چقدر ما ، مسئولان
تیم ها و رانند ها آماتور بودیم
هر دو جکی از ماشین بیرون اومدن و نجات پیدا کردن
و تنها رقیب همدیگر در تحولات اون دوران موندن
ایکس سال 1971 در زَنوُرت پیروز شد
در حالی که دیگر جکی دومین قهرمانی جهانش را پیروز شد
کاملا رقیب بودیم
یک رقابتِ محض
اسکاتلندیِ سریع السیر، رییس لقبِ جکی استوارت
انجمن رانندگان جایز بزرگ شد
و به عنوان قهرمان جهان
رهبر غیر رسمی جنبش
همه کمربند ایمنی رو میبندیم
چونکه توی این ماشین ها
نبستن کمربند ایمنی اصلا صحیح نیست
در حالی که جکیِ نوجوون از پیوستن به اتحادیه سر باز زد
جکی به اون جنبش ایمنی که پیش اومده بود اعتقاد نداشت
جکی نمیخواست عضو انجمن رانندگان جایزه بزرگ بشه
چونکه فقط مناسب وجه ی جکی ایکس نبود
پسر جون ، امیدوارم مسابقه ای در کار نباشه
چرا دوست نداری؟ چرا؟
میتونیم کار دیگه ای بکنیم باشه
من عضوش نشدم چونکه این روش منه
چیزی که اون دوست نداشت تهدید کردن ها بود
ببینین مثلا : " تا وقتی اینکارو نکنی "ما فردا مسابقه نمیدیم
روش های اتحادیه
اِف آی اِی اون روز ها خیلی قدرت نداشت
ولی خب بهر حال اف آی اِی جزو مسئولان برگذاری مسابقات بود
پس یک سازمان درست و شایسته در کار نبود
برای من خیلی ساده بود موضوع سیاه و سفید بود
ببینین باید خودمون به پیست ها میرفتیم
تا ببینیم به چیز های بیشتری نیاز دارن
باید فنس های بیشتر ویا حفاظ بیشتری اضافه بشه
همه اینها خرج داشت
و تا حالا مجبور نشده بودن که پولی برای پیست ها خرج کنن
استوارت چهره ی مطرح جدیدی در فرمول 1شد
حفاظ های آهنی در پیست هایی
مثل زنوُرت و سیلور استون نصب شدند
مکس موزلی سازنده
و جزو صاحبان شرکت مهندسیِ مارچ بود
برنی اکلستون پس از خریدن تیمِ جک برابهام
به عنوان عضوی از صاحبان شرکت مارچ به موزلی پیوست
و در بهبوهه ی باله و آیرودینامیک
نیروی های جدیدی از راه رسید
تا جای خالی صندلی رانند ها رو پر کنه
ما میدونیم که
راننده ها برای یکدیگر احترام زیادی قائلن
چونکه خودشون میدونن
مثلِ خلبان ها در جنگ جهانیِ دوم
ممکنه که دیگه برنگردن
جودی شِکتر از افریقای جنوبی
اتریشیه بی سر و صدا ، نیکی لائودا
جان واتسون از شمالِ ایرلند
یه بریتانیایی دیگه ی سر شار از امید جیمز هانت
دیوید پِرلی
و راجر ویلیامسون جزو اون ها بودند
سوئدی ـه بزرگ رانی پیترسون
آمریکاییه عیاش پیتر رِوسون
که خانوادش خالقِ شرکت لوازم ارایشیه رِولون بودن
و مردی رنسانسی از فرانسه فرانسواز سِوِرت
که توسط استورات برای مالکِ تیم کِن تیلر انتخاب شد
اسم من فرانسواز سورت ـه
من یه میلیونر نیستم
من راننده ی مسابقم و عاشقِ مسابقه دادنم
مثل یه خروس جنگی تازه نفس بود
به شدت خوش قیافه بود
چشمای بی نظیری داشت
و به خیلی از خانم های جوان ضربه زد
فرانسواز کاملا جکی رو میپرستید
اون موقع تقریبا
تحت نظر استاندارد های جکی عمل میکرد
ما احتمالا یکی از قویترین تیم ها رو داشتیم
که تا حالا توی دنیای اتومبیلرانی بوده
هر چیزی که در مورد این ورزش میدونستم
به فرانسواز انتقال میدادم
نظرت در مورد اینکه اِمرسون خلبان بشه چیه؟ کی؟
امرسون فیتیپالدی کیو میگی؟
ببین همون آدمی که برنده ی عنوان قهرمانیِ جهان شد
اوه ، بله
کولین چپمن 4 بار قهرمانی جهان
در 8 سال رو به دست آورد
با رانندگی ـه جوانِ با استعدادِ برزیلی به نامِ ، اِمرسون فیتیپالدی
ما 21 راننده بودیم
که مسابقات جایزه بزرگ رو برپا میکردیم
شانسِ زنده موندن 7بـه 1ـه
کولین به من میگفت : "امرسون، نمیخوام زیاد باهات صمیمی بشم-
و میدونی که خطراتی باهات همراهِ
".هر لحظه ممکنه که از دستت بدم"
گمان میکنم سِوِرت برات خطر ساز بشه
ازش که جلو بزنی فکر کنم برنده ی مسابقه بشی
کولین چپمن بود دیگه
اولین مسابقه ی جایزه بزرگِ من توی پیستِ سیلور اِستون بود
جایزه بزرگِ بریتانیا
گراهام هیل وارد که شد ...مثل این بود که
تقریبا انگار که خدا وارد شد
اما اگه نمیتونی باهاشون رقابت کنی
و پشت فرمون اون ماشین بشینی و بزنی به پیست
"و یا به قول معروف " 100% مطمئن نیستی
پس نباید اینکارو انجام بدی
حالا ماشین ها به خط شروع میان
و فقط چند ثانیه اینجا میمونن
تا که پرچم پایین بیاد و مسابقه آغاز بشه
اولش
فقط سعی داری که به خودت و بقیه
ثابت کنی که به اندازه ی کافی سریع هستی
پرچم میره بالا
جکی استوارت از سمت داخل پیچ جلو میره
پشت سرِ رانی پیترسون ـه
جکی استوارت شروع خیره کننده ای داشت
هنوز پیترسون پیشتازه اجازه ی سبقت به استوارت نمیده
و حالا به پیچِ درخت ها میرسن
راننده برای این به پیست میره که
تا آخرین حد ممکن پیش بره و حفظش کنه
و این حد رو در تمامِ بخش ها و پیچ های پیست نگه داره
دقیقا روی لبه حد نهایی
و حالا فرانسواز سِورت
جودی شکتر کنترلشو از دست میده
جودی شکتر تصادف میکنه
فقط در چند متری خط پایان در دورِ اول
جودی شکتر با مکلارن
مسابقه متوقف میشه
جکی استوارت با سرعت زیادی داره میاد
و همینطور رانی پیترسون
آدرنالین زیادی به آدم ترشح میشه
و به ندرت تمومِ مسیر تا جایگاه لبخند رو لبته
تا وقتی به بچه ها میگی چه کوفتی شد؟
یازده ماشین از مسابقه کنار رفتن ولی کسی کشته نشد
خیلی خوش شانسی بود
سیلور استون یکی از بزرگترین
اگه نخوایم بگیم بزرگترین تصادفِ در فرمول 1
توی زندگی من بود و برای پیروزی باید مسابقه رو تموم کنی
2دقیقه ی دیگر تا شروع
مسابقه ی بعدی،جایزه بزرگِ هلند در پیستِ زنوُرت بود
ما به بالای تپه رفتیم، چونکه از اونجا پدرم
میتونست خیلی خوب فیلم بگیره
و بعد میشه اومد پایین کنار فنس
اونورِ فنس هم که گاردریل بود
به عنوان یه پسر بچه ی 11 ساله میخواستم که
داخل اون گردبادِ سرشار از صدا و رنگ باشم
صدا میره توی استخونات
یه جایی توی شکم
و یادمه وقتی که اولین ماشین داشت نزدیک میشد
با خودم گفتم این دنیایی منه
پس از 8 دور مسابقه
یک تصادف با حفاظ های آهنیه تازه نصب شده اتفاق افتاد
یه ماشین رو دیدم که به هوا بلند شد
مستقیم به رانندش نگاه نگاه کردم
اما نور جلوش رو گرفته بود
و ماشین روی آسفالت متلاشی شد
سال 1973 وقتی با تیم مارچ بودم
یکی از راننده های ما راجر ویلیامسون بود
یکی از دوستانِ صمیمیم بود
دیوید پرلی ایستاد و از ماشینش پیاده شد
و سعی میکرد که ماشین رو بلند کنه
... و همه
همه فقط داشتن تماشا میکردن
هیچکس نرفت که بهش کمک کنه و اون خودشو به آب و آتیش میزد
توی هر دور از صحنه گذشتیم
پرچم زرد رو زدن که ما سرعتمونو کم کنیم
اما مسابقه اصلا متوقف نشد
اون روز ها مسابقه رو متوقف نمیکردند
جکی احتمالا بهترین سفیر
بود که این ورزش داشت
و پیشگامی عالی در ایمنی بود
اما اگه جکی مجبور بود که رانندگی کنه
میپرید توی ماشین و رانندگی میکرد
وقتی که جلوی کلاه ایمنی میره پایین
از غم و اندوه فرار میکنی
از احساسات ، مشکلات، درد و رنج
و فقط وقتی که برمیگردی
وقتی که شیشه ی کلاه رو میدی بالا
از واقعیت آگاه میشی
...دوبــاره
ویلیامسون مُرده اصلا دورِ افتخارآمیزی نیست
مراسم بی سرو صداست
واضحه که توی مسابقه
هممون مثلِ همیم
توی زندگی، فقط یکم شانس نیاز داریم
برای من در سنِ 11 سالگی
وحشتناک بود
ولی کنجکاو هم بودم که ببینم اونجا چه اتفاقی افتاد
به نظرم، فکر میکنن ما گلادیاتور هستیم
و اگه که به کالسیوم میری
باید بدون اونجا شیر ها هستن
و احتمال اینکه نتونی از اونجا بیرون بیای هست
واقعا اشک ریختم
ولی همون موقع با خودم فکر کردم
چطور میشه برای کسی اشک بریزی که اصلا نمیشناسیش؟
جوانی از طبقه ی کارگر و معمولی بود
کاری که میکرد فقط با استعداد خودش بود
این موضوعات تاثیر خیلی زیادی روی آدم میذاره
سالی که راجر ویلیامسون از دنیا رفت
اِف ای اِی تجهیزات ایمنی اجباری
و مقرراتی مربوط به اتش سوزی برقرار کرد
باشگاهِ داگ هاوس هم هرسال مبلغی رو
برای خانواده های راننده های درگذشته اختصاص میداد
چونکه مواردی بود که باید انجام میشد
شاید که زشت بود،نمیدونم چی بگم، اما از طرفِ دیگه
افرادی بودن که میخواستن اینکارها انجام بشه
تنها مواردِ موردِ نیاز
برای جایگزینیه یک راننده ی کشته شده روی خط شروع مسابقه
دل و جرات و پول داشتن بود
لُرد الکساندر فرمور-هسکت
سومین بارون از هسکت
زمانی که لرد هسکت تیم " هسکت ریسینگ" رو تاسیس کرد، 22 سال سن داشت
من کاملا تصادفی وارد مسابقات شدم
من فقط زیباترین فاحشه
توی زندگیم رو دیدم
وبعد این کارت پستال رو دیدم
که این خرسِ بامزه روش بود
روی خرس یه کلاه ایمنی
و روی کلاه پرچمِ بریتانیا رو کشیدم
فکر میکنم جَوی از
تیم های قدیمیه جایزه بزرگ باشه
و فکر میکنم هر چیزی که نشون دهنده ی بریتانیای واقعی باشه
شایسته ی حمایت کردنه
ما فقط برای خوشگذرونی اونجا بودیم همین
یه کم کلاس کاریشون بالاتر بود مگه نه؟
لرد هسکت و بقیه
روزنامه نگارهای زیادی بودن که فکر میکردن
به نفر نباید بیاد و فرمول 1رو اینطوری بکنه
نوشیدن شامپاین و خوشگذرونی؟ اصلا
مترجم میلاد
Zanganeh.Milad@GMail.com DcoYSubs.Blogfa.Com
یه راننده توی فرمول 2 داشتیم
شهرتِ خیلی خوبی نداشت
اما خیلی خیلی سریع بود
لقبش " شکارچی ـه تصادف " بود
!چونکه تمایل داشت ماشین ها تصادف کنن
بی شباهت
به مردی که اسب های گرون قیمت داشت، نبود
و حیله گریش باعث شد که " جیمز هانت " بشه
میخوای که... فقط میخوای رک باشم؟
پس اگه بگم " خفه شو و بکنش " و از همین چیزا
وای خدا،خب بیخیال شو دیگه میشه این تیکشو حذف کنیم؟
خیلی مشروب میخورد و زیادم سیگار میکشید
شوخ بود دخترا براش میمردن
سلطان چیزایی بود که
وقتی بچه ای توی کتاب مصور میخونی
و رویای راننده ی جایزه بزرگ شدن رو داری
جیمز خلاصه ی هر چیزی بود که یه بچه میخواست
جیمز آدمِ خیلی جذابی بود
فقط دختر ها رو مجذوب نمیکرد خیلی از
خیلی از مرد ها هم بودن
البته اونطوری منظورم نیست
این قابلیت رو داشت که آدم ها رو به خودش جذب میکرد
و برای خودش آزاد بود
که بنظر بعضی ها دلسرد کنندست
وقتی اطراف این راننده ها هستی
تقریبا دیگه همه رو میشناسی
مثل یه خونواده ی بزرگ ـه
و شدیدا وابسته میشی
خیلی خوش میگذشت
تحولی توی دنیای جوونا بود
خط ریش های بلند شلوار های دمپا گشاد
گرد همایی های هیپی ها
چهار ساعت در غرب وود استوک، در نیویورک
هر سال برای 2 دهه
فرمول 1 ضیافتی در فضای آزاد برگذار میکرد
همه یه جا پاتوق میکردن
بهش میگفتن کلبه ی سِنِکا که در واقع یه کلبه ی شکار بود
همه ی آمریکایی جیغ و داد میکردن
صحنه ای عالی بود
اون دره ی باریک به عنوان مکانی دره باریک اسم دیگه ی پیستِ بین المللیِ واتکینز گِلِن
برای قهرمان ها شهرت داشت
یواخن رینت اولین جایزه بزرگشو اینجا برنده شد
همچنین امرسون فیتیپالدی
فرانسواز سورت در سال 1971 پیروز شد
و سال 1972 در مقابل استادش دوم شد
در سال 1973 تیم تیرل در حالی به پیست گلن اومد
که جکی استوارت به تازگی سومین-
قهرمانی جهانش رو به اتمام رسونده بود
در سال 1973 ، تصمیم گرفتم که آخرین مسابقم
یعنی 100اُمین جایزه ی بزرگم توی پیست واتکینز گلن باشه
بازنشستگیِ جکی در اون موقع هنوزم مواردی محرمانه داره
فقط سه نفر میدونستن
فرنسواز یا حتی هِلن هم نمیدونستن
نمیخواستم به همسرم بگم
چونکه نمیخواستم یهم بگه که اگه تا این حد خطرناکه"
"چرا حالا دست میکشی ، و بعدش مثلا به خوشی زندگی کنیم؟
احساس بی نظیری داره حتی برای یه نفر دیگه
چونکه حمایتی که روی سر من بوده
بی نقص و دلپذیره
حتی روی یه راننده هم تاثیر خوبی میذاره
...ببین ... خیلی
سِوِرت تو فکر این بود که
دیگه برای راننده ی شماره یک شدن آمادست
اون سال میخواست توی دور تمرینیه پیستِ گلن
ثابت کنه
اون کیه؟ سورت ـه! سِوِرت
وای نه. تا چه حد بوده؟ خیلی بد
سِوِرت وای خدایا
من اولین نفر توی صحنه بودم
و از ماشین بیرون اومدم و سعی کردم کمکش کنم
خاطرم هست که بعدش سعی کردم از کمربندش بگیرم
و بعد صورتش به طرفم برگشت
و دیگه فهمیدم که همه چیز تموم شده
...خیلی ناجوره ، تا حالا چنین چیزی ندیدم
وحشتناکترین صحنه ی ممکن بود
نمیخواستم به هیچ عنوان کسی اون صحنه رو ببینه
مشکل از نقص فنی نبود
فقط خیلی سریع اتفاق افتاده بود
به حفاظ برخورد کرده بود و دوباره برگشته بود تو مسیر
و بعد به حفظ طرف مقابل خورده بود و ماشین چپ شده بود
ممکنه که اگه حفاظ بلندتر میبود
الان حالش خوب بود اما آدم چه میدونه
بخاطر تصادفِ داخل پیست
هم اکنون،تمرین امروزِ فرمول 1 به پایان میرسد
به جایگاه که برگشتم
با کولین و همسرم صحبتی نکردم
فقط به سمتِ پارکینگ رفتم
که کسی هم اونجا نبود
میخواستم با خدا رازو نیاز کنم و بگم
اینجا دارم چکار میکنم؟ کمکم کن
آقایان لطفا برای
سرودِ ملی فرانسه قیام کنید
به یادِ فرانسواز سِوِرت
تصمیم گرفتم که به احترام فرانسواز
روزِ بعد مسابقه ندم
اصلا بخاطر دلواپسی های شخصی نبود
روشی تاسف بار برای خاتمه ی حرفه کاری بود
اما از یه منظرِ دیگه
شاید بخشی از این بوده باشه که چرا من دیگه نمیخوام مسابقه بدم
فکر کنم کار درستی بود که مسابقه نده
خیلی تاسف باره
فقط خیلی از دست این ورزش عصبانی بودم
که میتونه اینطور، انجامش بده
و همینطور هم ادامه بده
و اصلا به خودش زحمتی نمیده
تا مشکل رو حل کنه
حدود 15 دقیقه قبل از مسابقه بود
من اطراف جایگاه داشتم ول میچرخیدم
و برنی اومد گفت " خب الان داری چکار میکنی؟ چکار مکنی؟"
من گفتم "خب فرانسواز، مرده" ”
بعدش گفت " خب که چی؟"
"داشت کاری رو انجام میداد"
"که تا آخرین ثانیه اش"
"براش سرشار از لذت و خوشی بود"
تو یه راننده ی مسابقه ای تکون بخور، برو کارتو انجام بده
هر انسانی توی دنیا
شغلش رو بر مبنای علاقش انتخاب میکنه
منم همین کارو کردم دیگه شادتر از این نمیتوم بشم
هر کاری که در حیطه ی مسابقات اتومبیلرانی انجام میدم
ازش لذت میبرم هر کاری
چونکه بهش علاقه مندم
وقتی که خلبان ها با موستانگ پرواز میکردند هواپیمای آمریکایی پی 51 موستانگ
بعد از 5 یا 6 ساعت پرواز بر فراز آلمان بر میگشتند
و احتمالا 15% از قُوا رو از دست دادن
میرفتن به بار مِیخونه
و با دلیلِ خیلی خوبی هم میرفتن به بار
گاهی اوقات صبح که از خواب بیدار میشی
باید توی آینه نگاه کنی و بگی " آماده ای که با تمامِ وجود ریسک کنی؟"
در واقع آماده ای که امروز" "زندگیتو از دست بدی؟
چونکه اگه آماده نیستی حقِ به اینجا اومدن نداری
به خودم میگفتم
"باید هر چیزی که اتفاق افتاده رو فراموش کنم"
" چونکه من عاشقِ این ورزشم"
مثلِ موارد مخدر ـه یه بار که مصرف کنی
دست کشیدن ازش خیلی سخت تر میشه
در سال 1974، امرسون فیتیپالدی
شروع به پر کردنِ جا خالیه جکی استوارت کرد
هم به عنوانِ سریعترین فرد و هم به عنوان ندای مَنطق
در حالی که حفاظ های آهنی اکثر پیست ها رو احاطه کرده بودند
دو راننده ی دیگر بعد از برخورد
... با حفاظ ها جان باختند
پیتر رِوسون ـه آمریکایی
و راننده ی جوان ـه اتریشی در دومین استارت زدنش
هلموت کونیگ
یکی از مسئولانِ پیست با کلاهِ هلموت سر رسید
سرِ هلمون هنوز توش بود چونکه به زیر حفاظ
رفته بود و همونجا سرش جدا شده بود
مثل یه کابوس بود
بارسلونا رو یادمـه
صبح جمعه ، بعد از تمرین
دیدم که حفاظ فقط با چند تا پیچ سر جاش مونده
مهره و سیم کشی نبود
یه یکیش دست زدم. بعدش با پام ضربه زدم،و بعد به راحتی افتاد
فیتیپالدی، که حالا با مکلارن بود
حتی از تمرین کردن خودداری کرد
مقاماتِ برگذاریِ جایزه بزرگِ اسپانیا
اعلام کردن، در صورت مسابقه ندادن مدافعِ قهرمانی
تمام ماشین ها رو، پشتِ خط شروع توقیف میکنند
فکر میکردم، این دنیای ورزشه
نمیتونستم باور کنم که دنیای ورزشی اینطور اداره بشه
رانند ها در جایگاه تکساکو روغن موتورِ تکساکو
جلسه ای برگذار کردن
باید با مقامات برگذاری مسابقات مقابله میکردیم
منظورم واقعا یه مبارزست
پیست تقریبا توی ارتفاعاتِ بارسلونا بود
و بعد از ظهرِ جمعه ساکت بود
فقط یک موتور ماشین روشن بود
یکی گفت " حتما باید ایکس باشه"
در حالی که جکی استوارت کنار کشیده بود
اون یکی جکی هنوز به دنبال عنوان قهرمانی بود
ایکسِ شبیه نوجوون ها، جایگاهِ فیتیپالدی توی لوتوس رو گرفته بود
رُک بگم، توی مسابقات
باید مستقل عمل کنی
!و همچنین خودخواه
عکس العملِ یه پاوُلوفی
به صدایی که میشنید
همین بود. همه راننده های رفتن پشت فرمون
جو خیلی سنگین بود
به شدت جوِ سختی بود
در واقع مکانیک های تیم ها حفاظ ها رو بهم چِفت میکردند
در روزِ مسابقه فیتیپالدی روی حرفش موند
یه دور زدم و برگشتم
فقط به عنوان مدافعِ قهرمانی
به ژِنو برگشتم
و وقتی که به زمین نشستیم تلویزیونِ سوئیس منتظرم بود
نمیدونم توی جایزره بزرگ چه اتفاقی افتاد
باله ی عقب ـه
ماشینِ رولف استاملن از تیمِ اِمباسی هیل
جدا شد و ماشین به سمتِ حفاظ ها منحرف شد
حدودا توی دورِ 25اُم بودیم
و من یادم هست که به بچه های تیم گفتم
خدایا ، اون رالف ـه توی جمعیته
استاملن جونِ سالم به در برد
اما 4 نفر از تماشاگران کشته شدند
فکر میکنم این درسیه که به همه و من داده شد
چونکه آخر این هفته به همه ثابت شد که
جانِ یک انسان مهمتر از پول ـه
نه تنها جانِ رانندگان
بلکه جان همه ی مردم
وقتی که راننده ها واقعا در مورد ایمنی نگران باشن
یعنی اینکه سریعترین روز هاشون دیگه تموم میشه
اگه به همه ی راننده های فرمول 1
یا حتی اونایی که رانندگی نمیکنن
بگی : "این شما و این دو ماشین "اون یکی خیلی ایمنی داره
"این یکی هم به شدت خطرناکه"
" اگه با این تصادف کنید "احتمالا کشته میشید
اما اون خطرناکه توی یک دورِ پیست" "2ثانیه سریعتره
هیچ بحثی در مورد اینکه کدوم رو انتخاب میکنن نیست
همشون خطرناکه رو بر میدارن
به همین دلیله که کسایی که مسئول اداره ی ورزش هستند
باید مسئولیت پذیر باشن
فقط یک هفته پس از اعتصابِ نافرجام در اسپانیا
منحصر به فردترین رقابتِ ممکن
در ساحلِ هلند، پیستِ زنوُرت شروع شد
رقابتی بین دو راننده
که به جریاناتِ لغوِ مسابقات کمک میکرد
تمرینِ روز جمعه، بی نظیر بود
روز شنبه، آسمان کاملا آبی
صبح یکشنبه از خواب بلند میشی
!و بارون در حال شاشیدن بود
کاملا میبارید
همه آچار هاشون رو در آوردن
باله ها نصب شد
یه نگاه به ماشین انداختم و گفتم ببین، ما کاملا
هر کوفتی رو در مورد آماده کردن ماشین میدونیم
پس بهتره همینطور که هست بذاریم بمونه
جیمز 4 دور زد
و همش جلوی دو تا فراری بود
وقتی جیمز هانت نزدیک میشد
جمعیت نزدیک فنس میشدن
آره خودشه دوباره خودشه
یه دفعه ماشین سفید و بعد قرمز میدیدی
... نیکی لائودا پشت فرمون فراری
هی نزدیکتر میشد
آره پشتش بمون ازش فاصله نگیر
و بعدش ما بردیم
جیمز هانت در مقابلِ نیکی لائودا و فراریِ پر قدرتش
مقاومت کرد
و بعد از 3 سال تلاش، اولین پیروزیِ
رو به تیمِ هسکت تقدیم کرد
خیلی عالی بود
منظورم دیوید و گِلیاه... داستانِ بی نظیریه
گاراژیستِ عیاش بر پرحاشیه ترین
تیمِ فرمول 1 غلبه کرد
اساسا پارتی پشتِ وانت بود
راستش باید بگم آخرش بیهوش شدم
خیلی ویژه بود چونکه تنها فردی که تا حالا
به من توجه کرده بود ، کامِنداتوره بود
ولی تنها فردی هم بود که حساب میشد
آقای فراری ، پر افتخار ترین فرد
در اتومبیلرانی بود
یکی از حرف های مشهورش اینکه
"آیرودینامیک برای افرادیست که توانایی ساخت موتور ندارند"
اما همچنین از سال 1964 عنوانی رو نبرد بود
تا وقتی که لائودا اومد
ببینین توی ایتالیا
توی فضای تیم ها احساساتِ زیادی موج میزنه
اگره برنده بشی ، خیلی خوبه
اگه ببازی سخت میشه
نیکی آدم باهوشی بود دست به آچارِ خوبی هم داشت
احتمالا کامل تربن راننده ی فراری
نیکی خیلی فنی بود ، خونسرد
جیمز ، با این وجود که انگلیسی بود خیلی احساساتی بود
قبل از هر مسابقه میومد اتاقِ من
" امرسون میتونم از توالتت استفاده کنم؟"
"من میگفتم : " جیمز، بیخیال شو
با یک بردِ حماسی زیر کمربند
هانت برای شانسِ قهرمانی
تدی خرسی رو کنار گذاشت
با قهرمان سازنده ی سال 1974 قرار داد امضا کرد ...مکــلارن....
اون روزها 5 سال
مرزِ مرگ یا هر چیز دیگه ای بود
آینده ی جدیدی داشت
لباس کلارن خیلی تشکیلاتی بود
همه یونیفورم میپوشیدن
اما جیمز هر طور که دوست داشت لباس میپوشید
وقتی که لائودا نقش جدیدِ قهرمانی رو پیش گرفته بود
و مسئول ایمنی در اتحادیه ی راننده ها بود
هانت چهره ی جدیدِ فرمول 1 شد
نمیدونم که راننده های امروزی
میرن بیرون و تا 3 صبح تو مهمونی ان
و بعد مبان پشتِ فرمون چه کسی دیگه ای میتونه از این کارا بکنه؟
فکر کنم بتونی به اون سطح برسی
منظورم اینکه ، هر کی که میخوای باشی
باید تا یه حدی پیش بری
یه راننده ی مسابقه چطور باید باشه سریع
هانت فقط در دور تمرینی در سال 1976
و در دو مسابقه ی اول بهتر بود
در حالی که لائودا از پرچم شطرنجی رد شد
فکر میکنم به همدیگه احترام میذاشتن
ولی یه نیازمندی بود
نیکی واقعا میخواست که آدم باحالی باشه
اما نبود
و هر موقع فرصت داشت از حرکات جیمز بهره میبرد
نظرت در مورد جیمز هانتِ این هفته چیه؟
خب ، جیمز هانت جایزه بزرگِ هلند رو بُرد
پس فکر کنم در حال حاضر رقیبِ خیلی سرسختیه
نیکی کُفرِ رانند های دیگه در میاورد
منظورم اینکه ، فقط با حرف زدنِ باهاشون
اولین پیروزی هانت در اسپانیا بود
اما بخاطر عرض بودنِ
بیش از حدِ باله ی ماشین جایگاهش پایینتر اومد
ببین من اصلا نمیدونم چطوری عریض تره؟
اصال نمیدونستم در این مورد یه قانونی هم هست
من فقط پشت این کوفتی میشینم
در پیستِ موناکو، لائودا
از پیچ اول پیشتاز شد و تا آخر هم باقی ماند
این 4اُمین پیروزی در 6 مسابقه بود
خیلی تماشایی سریع رانندگی نمیکرد
اما مسابقات رو میبرد و میشه بهش اعتماد کرد
که کارِ احمقانه ای انجام نمیده
هانت در فرانسه عقب کشید، وبعد از شروعی پرتلاش
قبل از مسابقه در بریتانیا از پرچم شطرنجی عبور کرد
پرچم پیروزی زده میشه
و جیمز هانت از خط پایان عبور میکنه تا جایزه بزرگِ بریتانیا رو ببره
جیمز، طبق قوانین باله ها کلا عوض شدن
و هنوزم تو خیلی سریع هستی
چطور اینکارو میکنی؟ با تخم های گندم
ولش کن اصلا میشه پرینت بگیریش؟
...نه نمیتونیم !اما حقیقت داره
شاید تقاوتِ بینِ راننده ها
مقدارِ خواسته ها از بردنِ مسابقاته
چونکه استعدادشون برابره
یعنی اینکه وضعیت هوا هر طور که هست
توی پیست آماده باشی
پیست های مونزا ، اِسپا،موناکو
همشون پیست های مشهوری هستن
اما یک پیست هست که سَمبولی از رانندگیه محض به حساب میاد
بالاترین چالش ـه ممکنه
در سایه ی کوهستان های آیفل ـه آلمان
پیستی غول پیکر جا خوش کرده 22کیلومتر مسافت
168پیــچ
و همچنین 17 تا برآمدگی
پس 17 بار در نوربرگرینگ پرواز میکنی
اگه ماشین از جاده خارج بشه چیزی نمیبینی
بین درخت ها و بوته ها ناپدید میشه
یا میره پایین دره ای کوچیک
هیتلر این پیست رو در رکود و کسادی ساخت
پر چالش برانگیزترین پر منفعت ترین
خطرناکترین
و بهترین پیستِ توی دنیاست
بردنِ در نوربرگرینگ
یعنی اینکه در حد مرگ مسابقه بدی
در سال 1976، مدافع قهرمانی
و پیشتازِ مسابقات ، نیکی لائودا
در اتحادیه خودش اعلام کرد که نوربرگرینگ رو تحریم کنن
با ذکرِ ایمن نبودنِ شرایطِ پیست
نمیتونستن همه جاشو تحت نظر داشته باشن
باید یک ارتش از ماموران آتش نشانی براش میذاشتن
برگذار شدنِ مسابقه منوط به تصمیمِ شماست
هانت به برگذاری مسابقه رای داد
لائودا با کمترین رای مغلوب شد
یک رای
به پیچ که رسیدم
ماشینش به یک طرف ، وسطِ پیست بود ماشین غرقِ در آتیش بود
بِرِت لانگر اونجاست
از ماشین تیم سِرتیز میاد بیرون
و داخل شعله های آتیش میره
فراری کمربند ایمنی و سیستم های متفاوتی داشت
آرت مِزاریو قبلا پشت فراری نشسته بود
میتونست کمربند رو باز کنه
من بالای ماشین بودم
و شونه های نیکی رو گرفته بودم
و از ماشین کشیدمش بیرون
بالاخره لائودا از شعله های وحشتناک
بیرون کشیده میشه
و البته مسابقه هم متوقف شده
یادم میاد که بهم میگفت
صورتم چطور شده؟ چطور به نظر میاد؟
در حقیقت خبر نداشت که
کلی گاز سمی
از سوختن رزین و فایبرگلاسِ
بدنه ی ماشین ، قورت داده
مردم همون موقع نا امید بودن
مطمئن بودیم که وقتی رادیو رو روشن میکنیم
توی اخبار صبح ، خبر مرگش رو میشنویم
چیزی نمیتونستم ببینم فقط میشنیدم
باید بیمارستان بوده باشم
همرسم به اتاقی که بستری بودم اومد
و ... شروع به گریه کرد
مسلما کمکی به من نمیکرد
بعدش بهش گفتم
ببین ، چرا وقتی که وارد شدی گریه کردی؟
چونکه احساسِ بدی هبم دست داد
اون گفت : " متاسفانه
"فقط با دیدن پاهات شناختمت
چونکه سرم و بقیه جاهام بدجوری سوخته بود
ترسیده بود
و مهمترین مشکلِ اون موقع هم همین بود
پس با خودم گفتم : "لعنتی ، باید برای زنده "موندن مبارزه کنم
پنــج هفته بعد
توی پیست مونزا به پشت فرمون برگشتم
نیکی اومد به جایگاه
جاییکه تیمِ من حضور داشت
"و گفت : " برت ، ممنونم
و بعدش رفت
به شرایطِ خطرناکی که داشتم واردش میشدم واقف بودم
بهترین راه برگشت به مسابقات اینکه بود که هر چه سریعتر رانندگی کنم
نباید منتظر موند
هر چه بیشتر تعلل کنی بیشتر نگران میشی
نیکی چهارم شد
و امید به قهرمانیش رو حفظ کرد
دلیرانه ترین کاری بود که تا حالا دیدم
بعد از تموم اتفاقاتی که پشت سر گذاشته
دلم میخواد ببینمش و جلوش وایستم
و با هم رقابت کنیم
در نبودِ لائودا
جیمز هانت حضور داشت و 2 مسابقه رو
با نمایشی محض پیروز شد
اما کاری که لائودا میکرد جادویی بود
رقیبِ سر سختی بود
اما اکثر افراد در مورد قدرت ذهنیش کنجکاو بودن
اون تصادف منجر به جذابیتش شد
.. اونا با هم
متنفرم از اینکه به نوع دوستی که با هم داشتن فکر کنم
مثل عیاش ها بودن البته اگه متوجه حرفم بشید
عصر بخیر و به جایزه بزرگ ژاپن خوش آمدید
این فصلِ جایزه بزرگ در 10 سال گذشته
پرهیجان ترین پایان رو خواهد داشت
رقابتی بین هانت و لائودا
که لائودا فقط 3 امتیاز برتری داره
عجب پایانِ بی نظیری برای یک فصل ـه
آخر به جایزه بزرگِ ژاپن رسید
و همه میخواستن انجام بشه
و تمامِ رسانه های جهان گفتن
...وای عالیه بیاید .. پس بیاید
اوه ! ما که حق پخشش رو نداریم
وای حالا چطوری درستش کنیم؟
در سال 1976،برنی اکلستون و مکس موزلی
دوست و شریکِ کاری شده بودند
در انجمنِ سازندگانِ فرمول 1
کنفدراسیونِ گاراژیست ها
و سازندگانِ مستقل بودند
برنی کاملا یه بچه زرگ بود
و یه متخصصه تمام عیار
زیاد طول نکشید که برنی
روی مسئولان برگذاری مسابقات کار کنه
که البته پول زیادی هم داشتن
و تیم ها رو به کل سرویس کنه
برنی وارد شد
گفت : " من تمامِ حق پخش تلویزیونی سراسرِ جهان رو
"به قیمت 1 میلیون دلار خریدم
اونجا 10 تیم حضور داشتن
برنی ادامه داد : " شما میتونین 10% یعنی 100 هزار "دلار داشته باشین
... 9تا کودن اونجا نشسته بودن
میگفتن "فکر کن که با 100هزار دلار چه تست هایی که نمیشه کرد"
من گفتم : " نه،ممنون از لطفت "بعدش بقیه هم گفتن : " نه، تشکر
و اینطور شد که برنی اختیارات رو به دست گرفت
آره واقعا رقت انگیزه، ولی بعدش ببینین که چه آینده ای ما ساختیم
وقتی که مالکِ تیمِ برابهام
عاقبت، تیم خودش را فروخت
اختیارِ حق پخش آگهی های ورزشی
را از سال 1976 و مسابقه ی ژاپن
به دست گرفت
برنی به رسانه ها گفت
شما میتونین حق پخش رو داشته باشین"
"اما باید همه ی مسابقاتِ جایزه بزرگ رو پخش کنین
و به قول معروف بقیه شم میدونین
در فوجی، کل روز بارون میومد
طوری که نمیشد رانندگی کرد
در ساعت 4 بعد از ظهر سرپرست مسابقات
گفت : " بخاطر جدولِ زمان ـه پخش تلویزیون
"باید الان مسابقه رو شروع کنین
اما من گفتم : "نگاه کن "شرایط بارون تغییری نکرده
اون روزهای اول، اوضاع
یکم شبیه دیکتاتوری بود
تا که شبیه دموکراسی
من بودم که گفتم :"هر طور که شده "مسابقه رو برگذار میکنیم
و جایزه بزرگِ ژاپن شروع میشه
جیمز هانت شروعِ بی نظیری داشت
دقیقا همون کاری که باید میکرد
تا بیفته جلوی همه ی اون ماشین ها
چون وقتیکه جلو باشی آبی بهت پاشیده نمیشه
وقتی دوم،سوم،چهارم یا هر جای دیگه باشی
حجم زیادی از آب به صورتت میپاشه
غیر ممکنه چیزی ببینی
جیمز هانت با مکلارنِ مارلبورو پیشتازه
همون شروعیه که نیاز داشت
قابلیتِ دیدن
مخصوصا در ابتدای مسابقه
در بهترین حالت بیشتر از 20% نبود
مِـــه رو ببینین
چطور میتونن تو این شرایط چیزی رو ببینن و رانندگی کنن؟
درسرعت 180 مایل در ساعت
گوش بزنگی و یه نگاه به کنار جاده میندازی
و اگه ماشینِ جلوییت توقف کنه
به مشکل بر میخوری
اون جودی شکتر ـه که از داخل پیچ میره
احتمالا فکر میکنه که اونجا چسبندگی بهتری داره
و اینجا هم لائودا رو داریم به این زودی توی جایگاه ـه
داره با فورگیِری رهبرِ
تیمِ فراری گفتگو میکنه
چه اتفاقی برای لائودا افتاده؟
نیکی تصمیم گرفت که ادامه نده
و این هم جیمز هانت که پیشتازه
و به نظر میرسه که لائودا به این زودی از مسابقه کنار میره
ادامه نداد همین
در 40 سالی که درگیرِ مسابقاتم
یادم میاد اون تنها وقتیه که
یک راننده بخاطرِ شرایطِ خیلی خطرناک مسابقه نمیده
باور نکردنی بود
دوری خودش میچرخه
کاملا از دورمسابقه میشه
و همچنین از کورس قهرمانیه جهان
گرفتنِ چنین تصمیمی
خیلی جیگر میخواد "نسخه ی با ادبه " بیضه های گنده
بعضی ها فکر میکنن بزدلانه بود
من اتفاقا برعکسش رو فکر میکنم
نیکی در مقابله تموم چیز هایی
که یه راننده ی فراری در جایزه بزرگ داره وایستاد
در واقع توی برای فراری رانندگی میکنی نه برای خودت
و اگه قرار بمیری ، انجامش بده بذار بشه
بمیر، اما حداقل در حین تلاش کردن بمیر
در واقع فراری به خاطر کار نیکی خجالت زده شد
" نه، از ماشین بود، موتور مشکل پیدا کرد"
و یه سری از همین بهونه ها
لائودا وقتی این چیزا رو شنید واقعا عصبانی شد
و حقیقت رو گفت
کسی بود که در مقابل اسطوره ی فراری وایستاد
گفتش نه ، نه
تا حالا کی چنین چیزی به انزو فراری گفته بود؟
هرگز فکر نمیکنم نیکی لائودا رو فراموش کنم
اون لحظه ی به خصوص
فکر کرد که خیلی خطرناک ـه
و 50-60 نفرِ تیم فراری که برای موفقیت
بهش کمک میکردن رو فراموش کرد
هزاران طرفدار از سراسرِ ایتالیا
اون موقع تمومِ این افراد رو فراموش کرد
و لائودا ـه دوست داشتنی خودخواه شد
و گفتش که : " نه من نمیخوام "رانندگی کنم
من پشیمون نیستم
چونکه من دیدم، چه اتفاقی میتونه بیفته
و حالا4 دورِ دیگه مونده
و جیمز هانت هنوز دومه
قهرمانی هنوز مشخص نشده بود
وقتی که نیکی کنار کشید
چونکه جیمز باید با مقامِ سوم یا بالاتر مسابقه رو تموم میکرد
جیمز هانت با یه لاستیکه کاملا صاف توی جایگاست
و یه تایر دیگه شم پنچره
ماریو آندرتی پیشتازه
حالا مقام جیمز بعد از اومدن از جایگاه چندم شده؟
آیا هانت هنوز به دنبال شکار دو نفر اوله؟
جیمز هانت با تمامِ وجودش مسابقه میده
فکر میکنم در حال حاضر چهارمه
و حالا هانت میره که از الن جونز سبقت بگیره
که در اینصورت مقام سوم
و عنوان قهرمانی رو به دست میاره
آیا ماشینش دووم میاره؟
... جیــمز هانت
و ماریو آندرتی از خط میگذره
و این هم از جیمر هانت
جیمز هانت موفق شد هانت قهرمان جهان شد
وقتی که از ماشین پیاده شد
جیمز هنوز نمیدونست که قهرمان جهان شده
فکر میکرد 4 اُم شده
...یه آبجو ، آبجو ، آبجو بده
ممنونم ، واقعا برنده شدیم؟
آخرش هانت قهرمانی رو با اختلاف 1 امتیاز پیروز شد
افسانه ای دراماتیک در فرمول 1 برای همیشه توی یاد ها میمونه
وقتی نیکی رو دیدم، اولین چیزی که بهم گفت، این بود که
عاشقِ پدرت بودم
و منظورم اینکه ، پدرم آخر اون فصل از فرمول 1 کنار گیری کرد
دوست داشت قهرمانی رو با نیکی سهیم بشه
هر دوشون برای بردن زندگی کردن
و پدر میخواست که باهاش سهیم بشه
اما مشخصه که نمیتونست
فقط از پس یک نفر بر میاد
فکر کنم ، اون صحنه ی درخشش خودش بود
و نقطه ی عطفی در تغییر روند فرمول 1 بود
پایانِ خوش داستان برای هانت بود
اما این تصمیمِ لائودا بود که
از کورسِ قهرمانی کنار بکشه
که کمکی لاابد برای این ورزش بود
اگه سریعترین راننده ها بخاطر ترس
از جونشون مسابقه ندن
در حالی که تموم دنیا دارن تماشا میکنن
دیگه فرمول 1ـی در کار نیست
ما متوجه شدیم که گلچین کردن راننده های مسابقه
کارِ درستی نیست
مردم نمیخوان ببینن که این قهرمان ها
توی تلویزیون میمیرن توی منزل شما میمیرن
رویدادِ بزرگِ این هفته جایزه بزرگِ بریتانیاست
واقعا با پول ایمنی به دست میاد
و تموم این کار بر عهده ی تلویزیون بود
واقعا یه کشف بود
راستش زیاد درست نیست
پول کمک کنندست
اما تمام جوانبِ ایمنی بستگی
به نگرشِ کسایی داره که ورزش رو اداره میکنن
مردی تازه نفس در این مبارزه پرچم را به دست گرفت
جایی که بازماندگانش حق خودشون رو میخواستن
مُسَلم بود که کاری باید انجام میشد
یک دهه بعد از شوکِ جهانیه مرگِ جیم کلارک
برنی اکلستون رهبرِ جراحانِ مغزو اعصاب
در لندن رو به عنوان پزشکِ رسمی
فرمول 1 استخدام کرد
فکرِ برنی بود
که این پزشکِ ثابت رو بیاره
پروفسور سید واتکینز جراحِ معروفِ مغـز
اولین سال با برنی
خیلی سخت بود
چونکه هیچکس سید واتکینز رو توی پیست نمیخواست
تیم ها دکترهای خودشون رو داشتن
و نمیخواستن یه مردِ انگلیسی همینطور بیاد
"و بگه : " خب ، باید اینکارو انجام بدیم
در جایزه بزرگِ آلمان، سال 1978
چهارمین حضور دکتر واتسون در مسابقات
مقاماتِ برگذاری پزشکِ پیست رو از اتاق فرمانِ مسابقه
درست قبل از شروع مسابقه اخراج کردند
"برنی گفت : " خب ، جمع کنید که بریم
اتاق فرمان جواب داد : " با این 80 هزار
"آلمانی که اینجا هستن چه کنیم؟
برنی گفت : " میتونی بری بهشون بگی "گورِ باباتون
"و بعدش گفتن : " پزشک میتونه برگرده داخل
همیشه میگفت که سید واتکینز
تنها مردی بود که برنی اکلستون همیشه هواشو داشت
چهار مسابقه ی بعد دکتر واتکینز یاد گرفت که دستِ اوله کار
سخت ترین درس توی فرمول 1 ـه
ما از تلویزیون دیدیم
جیمز ، رانی رو از ماشین بیرون کشید
پلیس حدود 20 دقیقه یا همین حدودا
نگذاشت سر صحنه برم
یعنی واقعا دست و بالم رو بستن
سوئدیه بزرگ ، رانی پیترسون
هر دو پاش در تصادف شکسته شد
سرانجام رانی با هلیکوپتر انتقال داده شد
و مسابقه از سر گرفته شد
کولین چپمن هفتمین و آخرین
عنوان قهرمانی رو با رانندگی ماریو آندرتی پیروز شد
چپمن همچنین پنجمین رانندشم از دست داد
پیترسون بخاطر انسدادی خون روز بعد جان باخت
واقعا عین شمشیری توی قلبم بود
نباید اینطوری میمرد
اگه دکتر واتکینز در پیست مونزا مسئول بود
احتمالا الان رانی پیترسون کنارِ من نشسته بود
پیترسون یکی از آدم های توی مسابقه ی اولم بود
بقیه همشون رفتن
یا بازنشته شدن یا از دنیا رفتن
روزی که رانی پیترسون فوت کرد
دوران کودکی من در فرمول 1 هم مُرد
نقطه ی برگشتی هم برای ورزش بود
بعد از اون مسابقه ، دکتر واتکینز
قبل از مسابقه با ماشینِ ایمنی
در خطرناکترین پیست ها جلوی راننده ها به راه میافتاد
پس میتونست در تصادفات سریع حاضر بشه
کارِ واقعی من اینکه مراقب راننده ها باشم
و این کاریه که انجام دادم
گزارشات پزشکی رو با فرمول 1
همخوانی داد
توی هر پیست تجهیزات پزشکی قرار داد
و همچنین هلیکوپتر برای هر مسابقه و دور های زمان گیری
سید واتکینز مرد بود
با این وجود فرمول 1چهار راننده رو در عرض 4 سال از دست داد
راننده ای برجسته زندگیشو از دست داد
که به نظر من
یک تصادفِ محضِ اتومبیلرانی بود
اما فقط 2 راننده پس از 12 سال
کشته شدند
هر مرگی توسط مرد مسئولِ میدان تحقیق و بررسی میشد
و از رفت و آمد در محدوده توسط کسانی که
بهای شکوه و افتخار رو میدونستن جلوگیری میشد
بدجوری ناراحت کنندست
اما همیشه اتفاق میفته و خواهد افتاد
واقعا توی ذاتِ فرمول 1 ـه
تا زمانِ یک مورد
در حالِ رانندگی توی مسابقه بودم
و زمانِ عجیب غریبی بود
تازه رولند راتزنبرگر رو در روز قبلش از دست داده بودیم
و همه یه جورایی مراقب بودن
و متظر بودن ببینن بعدش چی میشه
و یادمه که اون عصر داشتیم در مورش صحبت میکردیم
آره، راتزِنبِرگِر بود
انگار اولین مسابقش بود
حتی یک لحظه هم فکر نمیکردم میتونه برای سنا اتفاق بیفته
سه عنوانِ قهرمانی جهان
چهره ی مطرحِ جدید در فرمول 1 بود
راننده ای که سرانجام میتونست با فنجیو ـه بزرگ رقابت کنه
در ایرتون سنا میشد
یه ستاره رو دید
قابل احترام بود
احتمالا محبوبترین قهرمانِ جهان بود
چونکه همه چیز داشت
سبک جدیدی رو به فرمول 1 آورد
فرمول 1 رو به سطح بالاتری رسوند
یکی از نجیب ترین آدم هایی بود
که میشه تصور کرد
سنش که بیشتر میشد
به شدت برای ایمنی مبارزه میکرد
روبنز رو دیدید؟
حالش خوبه ، مشکلی نداره
خب شوکه شده ولی حالش خوبه
در صبح شنــبه
درست قبل از مسابقه به آیرتون گفتم
ببین ، تو سریعترین راننده ای
چرا تمومش نمیکنی؟
"گقت : " نمیتونم ، باید ادامه بدم
شاید باید بیشتر اصرار میکردم
...اما خب ، میدونین ، در مقابل اونا مسئولین
تموم اون بچه ها
اونا مثل بچه هام هستن
چونکه من خیلی بزرگتر از اونام
9سالم بود
پدرم بهم گفت که آیرتون تصادف کرده و کشته شده
فکر کنم یه بچه تو این سن
براش مشکله که واقعا موضوع رو درک کنه
اما یادمه رفتم پشتِ ماشین
و گریه کردم
نمیتونستم بذارم پدرم منو ببینه
نباید بذاری به مرد گریه تو ببینه
اما من اون روز رو یادمه و یادمه که روم تاثیر گذاشت
همین امروز هم من میگم اون بهترین رانندست
بزرگترین تفاوت
بین مرگِ جیم کلارک در 7اُم آوریلِ 1968
و آیرتون سنا در اولِ مِی 1994
اینکه دنیا جواب میخواد
چرا این اتفاق افتاد
چرا این ادم ها جان باختن؟
چرا اتومبیلرانی اینقدر خطرناکه؟
مرگِ ایرتون سنا توسط تلویزیون در منزل
میلیون ها نفر در سرتاسرِ دنیا اعلام شد
آدم هایی که واقعا چیزی در مورد اتومبیلرانی نمیدونستن
اما اونو میشناختن
یک نفر باید جواب پس بده
رییسِ جدیدِ اِف آی اِی
روزی که جیم کلار کشته شد روی خط شروع مشابقه بود
فکر میکنم خیلی غم انگیزه که تعدادِ زیادی از مطبوعات
واقعیت های موجودِ این وضعیت رو درک نمیکنند
مکس موزلی تا آخرین جایگاه
قدرتمندِ این روزش بالا رفت
درست یک ماه قبل از مرگِ سنا
همه روی این متمرکز شده بودن
که چرا سنا تصادف کرد؟
کاملا بی ربط بود
این ورزشیه که این کار رو در آخرین حد ممکنه انسان و تواناییه مکانیکی میکنه
وقتی به اینجا برسی، تصادف میکنی
سوال جالب توجه این نیست که چرا تصادف کرد
اینکه چرا کشته شد؟
موزلی به دکتر واتکینز دستور داد
تا سرگروه آزمایش های علمی
در تمام جنبه های این ورزش باشه
مکس واضح گفت
هر اتفاقی که برای ماشین بیفته
نباید دلیلی برای مرگ کسی که داخلش هست باشه
یادمه که رفت توی هوا
اولین چیزی که به ذهنم رسید
این بود که " خدایا لطفا نذار برم تو درخت ها"
چونکه اگه توی هوا بخوری به درخت ها ممیری
بعدش ماشین شروع به چرخیدن کرد
مثل این بود که داخل خشک کنه ماشین لباسشویی باشی
وقتی که وایستاد
میتونستم حس کنم که یه چیز مایع همه جام پخش شده
بوی سوخت رو حس میکردم
و فکر کردم که آتیش میگیره و من میسوزم
این چیزیه که ما بخاطرش از این پیچ وحشت داریم
و این اتفاق خیلی هم زننده بود
اون اولین تصادفِ بزرگ بعد از آیرتون سنا بود
و تمومِ دنیا داشتن تماشا میکردن
اولین مسابقه ای بود که
پشت سرِ راننده بالشتک قرار داده بودن
و همون نقش بزرگی رو در آسیب ندیدنم ایفا کرد
نه تنها که زنده بود بلکه به مسابقه هم برگشت
وقتی که ما شروع میکنیم این منو تحت تاثیر قرار میده
که تموم جنبه هاش تغییر کرده
چیزی که اتفاق افتاده تغییر در نگرشه
و سنا نیرویی برای جنبش
به سمت ایمنی و زمینه ی علمی رو فراهم کرد
در جنگِ سرعت
هیچ هزینه برای زنده ماندن مورد بحث نیست
هیچوقت اون ترس رو نداشتم
هیچوقت نگران مرگ یا خطرِ اسیب دیدگی نبودم
270کیلومتر در ساعت توی پیچ ها
باور نکردنیه
بعضی وقت ها بیرون رو نگاه میندازی
چپ و راست فکر میکنی دیوونه شدم؟
تقریبا مثل اینکه خطر تحت کنترلته
امروز هم تصادفات زیادی پیش میاد
... همونطور که قبلا هم پیش میومد
اما نتایجِ این تصادفات کاملا فرق کرده
تا حالا اون تصادف رو توی تلویزیون دیدی؟
آره خب ، من تازه به صورت زنده دیدمش
وقتی که خودم اونجا بودم ... اما
راننده های امروز هیچوقت نمیفهمنش
و دعا میکنم و امیدوارم که هیچوقت حسش نکن
این حس که دائما مرگ اطرافت ـه
هدف، این نبود که برای مردن مسابقه ندی
این بود که تا جایی که امکانش هست مسابقه بدی
بعد از تموم چیز هایی که من در مورد جکی استوارت گفتم
واقعا قدر دانِ کاری هستم که اون شروع کرد
امرسون و من
راستش امروز، دربارش صحبت میکردیم
خیلی سپاسگذاریم که زنده ایم
سپاسگذاریم که مسابقاتی رو پیروز شدیم و رانندگی کردیم
فکر کنم هممون کاری باور نکردنی انجام دادیم
کاری تا آخرین حد ممکن
این روز ها، ما میدونیم که اگه اشتباهی کنیم یا یه چیزی نقص پیدا کنه
فرصت خوبی داری تا دیگه ازش بیرون نیایی
تموم این راننده ها
زندگیه محشری داشتند و باور نکردنی بودند
من عاشقِ این ورزشم و این افتخاریه که با دوستانم باشم
هر روز میزنم به تخته
که یکی از اون خوش شانساش بودم که واقعا جون سالم به در بردم
بالاخره ، ما هممون توانایی اینو داریم از این پیشرفت ها
که واقعا انقلابی در تصادفات هست
در صنعتِ عادی خودروسازی استفاده کنیم
به همین دلیل این ورزش بی نظیره
پیش گامان پشت فرمون سریع رانندگی میکنن
اما بحثِ اول ایمنیه
روزانه 3 هزار نفر در سرتاسرِ جهان در جاده ها کشته میشن
اگه یک درصد تفاوت ایجاد بشه
حتی یک درصد ، 30 نفر در روز میشه
واقعا همین مورد به تنهایی هر چیز دیگه ای که
که از فرمول 1 فراهم میشه رو تصدیق میکنه
اما ببینید یک چیز همیشه از گذشته به جا میمونه
مکس اعتقاد داشت همه باید 100 سال عمر کنند
راستش به گذشته نگاه نمیکنم
نگاهم به آیندست دیروز، دیروزـه
!ما قهرمانِ جهانیم !قهرمانِ جهان
اوه نه ، مارک وبر درست به سمتش میره
مارک وبر کاملا از پیست بیرون میره
تا سال 2012 ، ایرتون سنا آخرین راننده ای است که جانش را در پشت فرمانِ اتومبیل فرمول 1 از دست داده است
تقــدیم به تمام افرادی که در حال مسابقه در آخرین حد ممکن جان باختند
مترجـــــــم مــیلاد
با من در ارتباط باشید Zanganeh.Milad@GMail.Com DcoYSubs.Blogfa.Com